นายชวลิต วิชยสุทธิ์ รองหัวหน้าพรรคไทยสร้างไทย
ให้ความเห็นต่อการแก้ไขปัญหาอุทกภัยหาดใหญ่ของรัฐบาลว่า
ในฐานะที่เป็นคนมหาดไทยคนหนึ่ง รู้สึกห่วงใยองค์กรจะเสียหาย ไม่ได้รับความเชื่อมั่น
เพราะผู้นำให้ความสำคัญกับมิติการเมืองมากกว่าหลักการ
.
แม้จะนับถือกันเป็นการส่วนตัว แต่ก็ต้องขอให้ความเห็นอย่างตรงไปตรงมาว่า
กระทรวงมหาดไทยภายใต้การบริหารของนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
เป็นยุคที่การเมืองเข้ามาล้วงลูกมากที่สุด เป็นยุคที่ตกต่ำมาก ๆ
ในสายตาของคนมหาดไทยและประชาชนทั่วไป ด้วยเหตุผล ดังนี้
.

1. นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
   ขาดความกล้าหาญที่จะรับผิดชอบในการแก้วิกฤตสาธารณภัย
   ด้วยการใช้กฎหมายที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยรักษาการเอง
   คือ พ.ร.บ.ป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย พ.ศ. 2550
   ที่มีอำนาจหน้าที่ตามกฎหมายในการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย
   ดำเนินการแก้ปัญหาสาธารณภัยในรูปคณะกรรมการ
   ตั้งแต่ระดับชาติ ระดับจังหวัด ไปจนถึงระดับท้องถิ่น
   .
   กฎหมายดังกล่าวให้อำนาจนายกรัฐมนตรีเป็นประธานคณะกรรมการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยแห่งชาติ
   และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยเป็นรองประธานคนที่หนึ่ง (ม.16)
   คนเดียวกันควบสองตำแหน่ง เป็นทั้งประธานและรองประธานคนที่หนึ่ง
   .
   ที่สำคัญ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยยังเป็นผู้บัญชาการเหตุการณ์
   มีอำนาจควบคุมและกำกับการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย
   ให้เป็นไปตามแผนป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยได้ทั่วราชอาณาจักร
   .
   รูปแบบการบังคับบัญชาและการประสานงานในภาวะวิกฤตกับส่วนราชการต่าง ๆ
   ทั้งของมหาดไทย ตั้งแต่ส่วนกลาง ภูมิภาค และท้องถิ่น รวมถึงส่วนราชการอื่น ๆ
   ตลอดจนองค์กรสาธารณกุศล (มูลนิธิ สมาคม) (ม.42)
   เป็นลักษณะ single command มีเอกภาพ ไม่สับสนอย่างที่เป็นอยู่
   .
   การจัดองค์กรในการแก้ไขปัญหาอุทกภัยหาดใหญ่ที่ผ่านมาไม่เป็นเอกภาพ
   ส่งผลให้การแก้ไขปัญหาตั้งแต่การเตือนภัย การอพยพประชาชน ฯลฯ เป็นไปอย่างไร้ประสิทธิภาพ
   .
   การที่นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยไม่ใช้กฎหมายที่กำหนดอำนาจ
   หน้าที่ ภารกิจของส่วนราชการที่เกี่ยวข้องในการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย
   ซึ่งเป็นกฎหมายที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยรักษาการ
   ถือเป็นความผิดพลาดบกพร่องต่อหน้าที่ เพราะเกิดความเสียหายอย่างมาก
   ทั้งชีวิตคนและทรัพย์สิน แทนที่จะบรรเทาความเสียหายให้ลดลงได้หากวางแผนถูกต้อง
   .
2. รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยไม่ได้ใช้ระบบคุณธรรม
   ในการแต่งตั้งโยกย้ายข้าราชการเพื่อปฏิบัติหน้าที่ราชการเพื่อบำบัดทุกข์
   บำรุงสุขแก่ประชาชนเป็นหลัก แต่กลับแต่งตั้งโยกย้ายเพื่อประโยชน์ทางการเมืองมากกว่า
   โดยไม่มียุคไหนที่การแต่งตั้งโยกย้ายจะไร้เหตุ ไร้ผล ไร้หลักเกณฑ์เท่ายุคนี้
   จนข้าราชการส่วนใหญ่ขาดขวัญกำลังใจในการปฏิบัติหน้าที่
   .
   ยกตัวอย่าง จังหวัดสงขลา ซึ่งเป็นจังหวัดที่ประสบอุทกภัยอย่างรุนแรงที่สุด
   อำเภอหาดใหญ่เป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดสงขลา ผู้ว่าราชการจังหวัดสงขลา
   ตามกฎหมายป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย เป็นผู้อำนวยการจังหวัด (ม.14)
   .
   แต่เมื่อตรวจสอบข้อมูลแล้ว รู้สึกรับไม่ได้กับการแต่งตั้งผู้ว่าราชการจังหวัดที่ไร้หลักเกณฑ์ใด ๆ รองรับ
   นับเป็นการแต่งตั้งตามอำเภอใจ ไม่เคยปรากฏในยุคใด สมัยใดมาก่อน
   โดยผู้ว่าราชการจังหวัดสงขลาได้รับการแต่งตั้งอย่างพิสดาร ดังนี้
   ดำรงตำแหน่ง ผวจ. พัทลุง (24 ธ.ค. 67 – 30 ก.ย. 68 เป็นเวลา 9 เดือน 6 วัน)
   ดำรงตำแหน่ง ผวจ. กระบี่ (1 ต.ค. 68 – 11 พ.ย. 68 เป็นเวลา 1 เดือน 10 วัน)
   ดำรงตำแหน่ง ผวจ. สงขลา (12 พ.ย. 68 – ปัจจุบัน)

มาดำรงตำแหน่ง ผวจ. สงขลา ไม่กี่วันก็เกิดวิกฤตอุทกภัยหาดใหญ่
การแก้ไขปัญหาจึงขาดประสิทธิภาพ ล้มเหลว
.
นอกจากนี้ ยังมีข้อมูลอีกมากมายเกี่ยวกับการแต่งตั้งโยกย้ายข้าราชการมหาดไทย
เพื่อประโยชน์ทางการเมืองในการเลือกตั้งและประโยชน์อื่น
ทั้งในรัฐบาลนี้และในรัฐบาลที่ผ่านมา
ซึ่งเป็นที่กล่าวขานโดยทั่วไปว่าเป็นการเอาคืนกันระหว่างรัฐมนตรีมหาดไทยจากพรรคเพื่อไทยและพรรคภูมิใจไทย
ไม่ว่าพรรคใดชนะ แต่คนที่ช้ำคือประชาชน และกระทรวงมหาดไทยที่ประชาชนขาดความเชื่อมั่น
.
ปัจจุบัน ผมได้รับการประสานจากอดีตข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ของกระทรวงมหาดไทยหลายท่าน
เพื่อปรึกษาหารือเรื่องการนำระบบคุณธรรมมาใช้ในการแต่งตั้งโยกย้าย
เพื่อสร้างขวัญกำลังใจแก่ข้าราชการรุ่นหลัง ๆ
อย่างน้อยให้มีหลักเกณฑ์ใกล้เคียงศาลและอัยการ
เพื่อคงไว้ซึ่งความเป็นสถาบันมหาดไทย เป็นข้าราชการที่มีเกียรติ ไม่ใช่เป็นคนของนักการเมือง
.

3. สำหรับการทำหน้าที่ของปลัดกระทรวงมหาดไทย
   ซึ่งเป็นรองผู้บัญชาการเหตุการณ์
   เข้าใจดีว่าท่านต้องทำตามนโยบายทางการเมืองของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
   ปัญหาก็วนกลับมาที่ฝ่ายการเมือง เพราะเป็นผู้แต่งตั้งและนำเข้าพิจารณาในคณะรัฐมนตรี
   .
   หากการเมืองสุจริต ยึดระบบคุณธรรม มีหลักเกณฑ์การแต่งตั้งโยกย้ายที่เป็นธรรม
   ปัญหาก็จะเกิดน้อยลง เป็นประโยชน์ต่อทางราชการและประชาชน
4. อย่างไรก็ตาม ขอให้กำลังใจนายกรัฐมนตรี จังหวัด และท้องถิ่น
   ทุกอย่างต้องเดินหน้าแก้ปัญหาความเดือดร้อนประชาชนหลังน้ำลด
   ต้องทำพร้อมกัน ทั้งด้านสาธารณสุข การทำความสะอาดบ้านเรือน
   สถานที่ราชการ การเยียวยาผู้ประสบภัยทั้งเมือง ฯลฯ
   ทั้งหมดอยู่ที่การวางแผนอย่างเป็นระบบ ขอให้กำลังใจทุกภาคส่วน
   .
   ท้ายที่สุด เป็นเรื่องสำคัญที่คนไทยมักลืมเมื่อเวลาผ่านไป (เหมือนลืมเรื่องตึก สตง. ถล่มหาคนผิดไม่ได้)
   คือ สาธารณภัยเกิดขึ้นได้เสมอทุกปีโดยไม่รู้ล่วงหน้า
   .
   การจัดทำแผนป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย
   และการจัดตั้งงบประมาณเพื่อซักซ้อมแผนเป็นสิ่งจำเป็น
   แต่กลับมองข้าม ตั้งแต่แผนการเตือนภัย แผนเผชิญเหตุ
   แผนอพยพ สถานที่รองรับผู้ประสบภัย รถ เรือ ฯลฯ ตลอดจนแผนการฟื้นฟู
   .
   เฉพาะอย่างยิ่ง พื้นที่หาดใหญ่เป็นพื้นที่เศรษฐกิจใหญ่ที่สุดในภาคใต้
   ใหญ่กว่าอำเภอเมืองสงขลาเสียอีก จำเป็นต้องฟื้นฟูโดยเร็วและวางแผนป้องกันอย่างถูกหลักวิชาการ
   .
   เป็นที่ทราบกันทั่วไปว่า สภาพภูมิประเทศของตัวเมืองหาดใหญ่เป็นแอ่งกระทะ
   ทุก ๆ ปีน้ำก็ท่วม จะท่วมน้อย ท่วมมาก หรือท่วมมหาศาลก็ตาม
   .
   เวลาหนึ่งปีจากนี้ไป แป๊บเดียว ควรเร่งทบทวนระบบผังเมือง
   และการระบายน้ำทางวิศวกรรม
   ให้น้ำไหลออกจากแอ่งกระทะในตัวเมืองหาดใหญ่ไปยังที่ต่ำคือทะเลโดยด่วนที่สุด
   .
   ความเห็นในวันนี้ จึงเป็นการยกตัวอย่างความผิดพลาดเพื่อนำไปแก้ไขไม่ให้เกิดขึ้นอีกซ้ำซาก
   พร้อมรับข้อเสนอแนะไปปรับปรุงแก้ไขต่อไป
   .

น้ำท่วมหาดใหญ่

กระทรวงมหาดไทย

อนุทินชาญวีรกูล

การเมืองสุจริต

พรรคไทยสร้างไทย